Een jaarplan zonder opvolging is slechts een herinnering aan een goede teamsessie.

Eind vorig jaar hebben weer veel organisaties een jaarplan opgesteld voor 2026, veel via de OGSM-methodiek. Veel tijd aan besteed. Veel mensen bij betrokken met als resultaat: ambitie geformuleerd, doelen aangescherpt, strategieën beschreven. Alles op één A4.

En nu? Het eerste kwartaal van 2026 is alweer voorbij. Pak het jaarplan er eens bij. Lees hem door. Hoe voelt dat? Herken je nog de energie waarmee hij gemaakt is? En belangrijker: zie je jezelf en je team erin terug in wat jullie het afgelopen kwartaal gedaan hebben?

Voor veel organisaties is dat een ongemakkelijke vraag. De dag-tot-dag werkzaamheden slurpen  alle aandacht op, en het plan verdwijnt ergens in een gedeelde drive. Tot einde van het jaar. Dan wordt er een nieuwe gemaakt.

Dat is zonde, want de kracht van een goed jaarplan zit niet in het maken ervan. Die zit in wat je er daarna mee doet. Vier valkuilen waar veel organisaties in stappen na het maken van een jaarplan, en hoe je ze vermijdt:

1. Het jaarplan leeft niet

Het mooie van een OGSM is dat teams in één oogopslag zien wat de ambitie van de organisatie is, welke keuzes gemaakt zijn en wat er moet gebeuren in de komende periode. Maar dan moet dat plan wel zichtbaar zijn. Hang hem dus op. Niet als decoratie ter herinnering aan die ene mooie teamsessie, maar als daadwerkelijk werkinstrument. Creëer een visueel overzicht op één A3 en hang dit zichtbaar op. Het klinkt als een open deur, maar een plan dat je dagelijks ziet, werkt anders dan eentje dat je telkens op moet zoeken.

2. Opvolging wordt een evenement in plaats van een ritme

Plannen falen zelden door motivatie, maar omdat ze te groot, te vaag of te vrijblijvend zijn. Focus en ritme bepalen of het jaar slaagt. Dat klinkt logisch, maar de praktijk is weerbarstig. Een kwartaal review die toevallig in de agenda staat is geen ritme, dat is toevallig een meeting met een ander agendapunt. Echt ritme betekent dat je OGSM maandelijks terugkomt in je overleg, niet als vergaderpunt maar als kompas. Plan regelmatige voortgangsbesprekingen, maandelijks, en gebruik een dashboard om de voortgang van strategieën zichtbaar te maken. Dat hoeft niet ingewikkeld: een stoplichtkleur per strategie doet al veel.

(FYI: Bij Elemental gebruiken we hier zelf ook een tool voor. Benieuwd welke dat is en hoe wij hem inzetten? We vertellen het je graag.)

3. Verantwoordelijkheid ligt bij iedereen, dus bij niemand

Een veelgemaakte fout: geen eigenaarschap en geen vaste cadans voor monitoring en bijsturing hiervan. Als niemand zich persoonlijk verantwoordelijk voelt voor een KPI, dan wordt die KPI vanzelf niemands probleem, tot hij aan het eind van het jaar niet gehaald is. Wijs per strategie een eigenaar aan. Niet een team, niet een afdeling, een persoon. Die staat er voor. Die brengt het in. Die stuurt bij als het nodig is.

4. Het jaarplan verdwijnt zodra het lastig wordt

De eerste tegenwind, een druk kwartaal, projecten die net even anders lopen; en het jaarplan is ineens niet meer zo relevant. Herkenbaar? Een actie die niet volgens plan gaat, is niet per se een probleem, zolang je je bewust bent van de oorzaken en ervan leert. Juist op het moment dat het schuurt, is je jaarplan het meest waardevol. Als het rustig is, kun je op de automatische piloot varen. Maar zodra er tegenwind is, is het fijn dat het plan je eerder al heeft gedwongen om keuzes te maken over waar je op wil sturen dit jaar. Gebruik het in deze tijden als ankerpunt, en prioriteer op basis van waar je naartoe wilt. Niet om krampachtig vast te houden aan wat je eind vorig jaar had bedacht, maar om bewust te besluiten: wat passen we aan, en waarom? Dat is een ander gesprek dan het plan stilletjes in de la leggen.

Terug naar de vraag waarmee we begonnen: hoe staan jullie er eigenlijk voor? Dat is precies wat je samen met je team in een goede kwartaal check-in beantwoordt. Niet als formele vergadering, maar als eerlijk gesprek met je team aan de hand van drie vragen:

• • Op welke manier heeft mijn werk de afgelopen periode concreet bijgedragen aan het jaarplan?
  • Zijn er doelen waar we als team nauwelijks aan toe zijn gekomen? En wat zegt dat eigenlijk?
  • Hoe staan we ten opzichte van de gestelde KPIs (measures) die we hebben opgesteld, en hebben we überhaupt de data om dat te beoordelen?

Meer heb je eigenlijk niet nodig. Gewoon dit gesprek, eerlijk voeren. Dat gesprek is al genoeg om het tweede kwartaal anders te starten.

Justin van der Starre

justin.vanderstarre@elementalstrategy.com